Baza certyfikatów Zamów próbkę

ISO 50001 a obowiązkowy audyt energetyczny

Certyfikowany system zarządzania energią zwalnia duże przedsiębiorstwo z audytu energetycznego, a dyrektywa 2023/1791 zmienia kryterium z wielkości firmy na zużycie energii. Poradnik zbiera obecne zasady, nowe progi i liczby z bazy.

Obowiązek audytu energetycznego dziś

Ustawa z 20 maja 2016 r. o efektywności energetycznej nakłada na duże przedsiębiorstwa obowiązek przeprowadzania audytu energetycznego co cztery lata i zawiadamiania o nim Prezesa URE. Z obowiązku zwolnione jest przedsiębiorstwo, które ma system zarządzania energią albo system zarządzania środowiskowego certyfikowany przez niezależny podmiot zgodnie z normami europejskimi lub międzynarodowymi, jeśli system obejmuje audyt energetyczny.

W praktyce oznacza to certyfikat ISO 50001 albo ISO 14001 (lub rejestrację w EMAS), przy czym w systemie musi być przeprowadzany audyt energetyczny spełniający wymagania ustawy. Sam certyfikat ISO 14001 bez takiego audytu nie zwalnia z obowiązku.

Co zmienia dyrektywa 2023/1791

Przekształcona dyrektywa w sprawie efektywności energetycznej (UE) 2023/1791 zmienia kryterium z wielkości przedsiębiorstwa na zużycie energii. Przedsiębiorstwa, których średnie roczne zużycie w ostatnich trzech latach przekracza 85 TJ, mają wdrożyć system zarządzania energią certyfikowany przez niezależny podmiot do 11 października 2027 r. Przedsiębiorstwa ze zużyciem powyżej 10 TJ, które takiego systemu nie mają, przeprowadzają audyt energetyczny, pierwszy do 11 października 2026 r., a potem co najmniej co cztery lata.

Polska ustawa wdrażająca te zmiany była w przygotowaniu, gdy powstawał ten poradnik. Przed decyzją warto sprawdzić aktualne brzmienie ustawy o efektywności energetycznej, bo progi, terminy i zwolnienia ustala polski przepis, a nie sama dyrektywa.

ISO 50001 w liczbach

Stan na 11.11.2026. Liczby dotyczą spółek, które publikują certyfikat na własnej stronie. Terminy ISO 50001 są na stronie certyfikat ISO 50001.

ISO 50001 czy ISO 14001

ISO 50001 dotyczy wyłącznie energii: przegląd energetyczny, wskaźniki efektywności, linia bazowa i cele. ISO 14001 obejmuje wszystkie aspekty środowiskowe, a energia jest jednym z nich. Przy kryterium zużycia z dyrektywy 2023/1791 dla przedsiębiorstw powyżej 85 TJ mowa jest o systemie zarządzania energią, dlatego spółki z samym ISO 14001 powinny sprawdzić, czy polska ustawa uzna ich system. Obie normy mają tę samą strukturę, więc ISO 50001 da się dołączyć do istniejącego systemu i certyfikować na wspólnym audycie.

Powiązane poradniki

Spółki z ISO 50001 i ISO 14001

Dla konsultantów i jednostek: próbka spółek przed recertyfikacją systemu energii albo środowiska.

Zamów bezpłatną próbkę

Wszystkie normy

Ile certyfikatów każdej normy jest w bazie i ile wygasa w ciągu roku.

Zobacz normy

Pytania i odpowiedzi

Czy certyfikat ISO 50001 zwalnia z audytu energetycznego?

Według obecnej ustawy o efektywności energetycznej tak, jeśli system zarządzania energią jest certyfikowany przez niezależny podmiot i obejmuje audyt energetyczny. Warto sprawdzić aktualne brzmienie ustawy, bo trwa wdrażanie dyrektywy 2023/1791.

Czy ISO 14001 zwalnia z audytu energetycznego?

Obecna ustawa dopuszcza zwolnienie także przy certyfikowanym systemie zarządzania środowiskowego, pod warunkiem że obejmuje on audyt energetyczny.

Kto będzie musiał mieć system zarządzania energią?

Według dyrektywy 2023/1791 przedsiębiorstwa ze średnim rocznym zużyciem energii powyżej 85 TJ, w terminie do 11 października 2027 r. Ostateczne zasady w Polsce ustali ustawa wdrażająca.

Jak długo ważny jest certyfikat ISO 50001?

Trzy lata, z corocznymi audytami nadzoru, jak przy innych normach systemów zarządzania.

Czy ISO 50001 jest obowiązkowa?

Norma jest dobrowolna. Obowiązek może wynikać z przepisów o efektywności energetycznej albo z wymagań klienta, a nie z samej normy.